Reims i Épernay w dwa dni: katedra, piwnice i avenue de Champagne
W Reims trzeba zobaczyć katedrę Notre-Dame, w której koronowano królów Francji, i kredowe piwnice domów szampańskich na wzgórzu Saint-Nicaise, a w Épernay avenue de Champagne, pod którą w ponad 110 km piwnic leży około 200 mln butelek. Oba miasta dzieli 30 km, a z Paryża do Reims pociąg TGV jedzie około 45 minut, więc dwa dni wystarczą, żeby poznać serce Szampanii. Niżej plan na każdy dzień i praktyczne rady.
Reims (czyt. ręs) i Épernay (czyt. epernę) to dwa bieguny Szampanii. Reims jest dużym miastem z katedrą i wielkimi domami, których wina dojrzewają w dawnych kamieniołomach kredy. Épernay jest małe, leży wśród winnic, a jego główna ulica to jedna długa wizytówka domów szampańskich. O regionie jako całości piszemy w przewodniku Szampania: region, wioski i winnice, a butelki domów, które tu odwiedzisz, znajdziesz w rankingu najlepszych szampanów.
Jak dojechać do Reims i Épernay?
Najprościej pociągiem z paryskiego dworca Gare de l'Est: do Reims TGV jedzie około 45 minut, do Épernay bezpośredni pociąg około 1 godz. 20 min.
Według biura turystycznego Épernay samochodem z Paryża do Reims jedzie się około półtorej godziny, a do Épernay około 1 godz. 45 min. Między Reims a Épernay jest 30 km; pociąg regionalny pokonuje je w około 30 minut. Dworce w obu miastach leżą blisko centrum, więc większość opisanych niżej miejsc obejdziesz pieszo. Samochód przyda się dopiero drugiego dnia, na wioski winiarskie.
Reims: co zobaczyć pierwszego dnia
Pierwszego dnia zobacz katedrę Notre-Dame, a po południu zejdź do kredowych piwnic na wzgórzu Saint-Nicaise (czyt. sę nikez).
Katedra Notre-Dame
Katedra z XIII wieku to jedno z najważniejszych dzieł gotyku w Europie. W Reims przez stulecia koronowano królów Francji, a tradycja wywodzi się od chrztu Chlodwiga, króla Franków, pod koniec V wieku. Najsłynniejsza koronacja odbyła się 17 lipca 1429 roku: Karol VII przyjął tu koronę w obecności Joanny d'Arc, która doprowadziła go do Reims w czasie wojny z Anglikami. Według francuskiego serwisu turystycznego France.fr katedra ma 2 303 posągi, więcej niż jakakolwiek inna na świecie, a najsłynniejszy z nich to „uśmiechnięty anioł”. Można też wejść na wieże i do wyższych partii katedry, skąd widać całe miasto.
Od 1991 roku katedra jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO, razem z dawnym opactwem Saint-Remi i Pałacem Tau. Na obiad warto pójść do hali targowej Boulingrin, zbudowanej w 1929 roku, gdzie spotkasz lokalnych producentów.
Wzgórze Saint-Nicaise i kredowe piwnice
Na wzgórzu Saint-Nicaise wina domów szampańskich dojrzewają w dawnych kamieniołomach kredy, zwanych crayères (czyt. krejer). W 2015 roku wzgórze i jego piwnice wpisano na listę UNESCO jako część zespołu „Coteaux, Maisons et Caves de Champagne”.
- Ruinart (czyt. ruinar), 4 rue des Crayères. Najstarszy dom szampański, założony w 1729 roku. Jego piwnice są zabytkiem od 1931 roku; zwiedzający schodzą nawet 40 m pod ziemię.
- Taittinger (czyt. tetęże). Piwnice pod dawnym opactwem Saint-Nicaise, wykute w kamieniołomach kredy z IV wieku. Dom ma 288 ha winnic, jedną z największych posiadłości w Szampanii.
- Veuve Clicquot (czyt. wew kliko), 1 rue Albert Thomas. Dom założony w 1772 roku. Madame Clicquot zrobiła w 1810 roku pierwszy rocznik domu i wymyśliła stół do remuage (czyt. remuaż), czyli obracania butelek, który przejęły potem inne domy. Żółtej etykiety dom używa od 1876 roku, a rok później zastrzegł ją jako znak towarowy.
Poza wzgórzem zwiedzanie prowadzą też Mumm (czyt. mum) przy 34 rue du Champ de Mars i Lanson (czyt. ląsą) przy 66 rue de Courlancy, którego trasa wiedzie od winnicy do kieliszka. W Reims mają siedziby także Krug i Louis Roederer (czyt. lui roderer).
Épernay: co zobaczyć drugiego dnia
Drugiego dnia przejdź avenue de Champagne (czyt. awenu de szampań), zejdź do piwnic jednego z domów i pojedź do Hautvillers (czyt. otwiler), wioski Dom Pérignona.
Avenue de Champagne
Ulica ma około 1,5 km i jest obstawiona pałacykami i kamienicami, w których mieszczą się siedziby domów szampańskich. Według biura turystycznego Épernay pod nią ciągnie się ponad 110 km piwnic wykutych w kredzie, w których leży około 200 mln butelek. Niektóre korytarze mają 9-18 km długości, leżą 20-40 m pod ziemią i pochodzą z XVIII wieku. Obecną nazwę ulica nosi od 1925 roku, a od 2015 roku razem z Fort Chabrol, ośrodkiem założonym do walki z filokserą, szkodnikiem winorośli, jest na liście UNESCO.
Największym domem przy alei jest Moët & Chandon (czyt. moet e szandą) pod numerem 18: jego piwnice mają 28 km długości i trzy poziomy, 10-30 m pod ziemią. Pod numerem 46 stoi rodzinny dom Boizel (czyt. błazel), a przy alei i w jej pobliżu mają też siedziby Pol Roger (czyt. pol roże), Mercier (czyt. mersie) i De Castellane. W Épernay działają również Perrier-Jouët (czyt. perie żuet) i Leclerc Briant (czyt. lekler brią), dom w całości ekologiczny i biodynamiczny.
Pod numerem 13, w zabytkowym zameczku, działa muzeum wina szampańskiego i archeologii regionalnej. Kto chce zobaczyć miasto z góry, może wejść na wieżę domu De Castellane: ma 66 m i 237 stopni. W grudniu avenue de Champagne rozświetla festiwal Habits de Lumière, a domy pokazują swoje dziedzińce i fasady w iluminacjach.
Hautvillers i Aÿ
Kilka minut drogi od Épernay leży Hautvillers, wioska na zboczu nad Marną. W tutejszym opactwie Saint-Pierre benedyktyn Pierre Pérignon był piwniczym od 1668 roku aż do śmierci w 1715 roku; jest pochowany w kościele opackim. Opactwo od 1823 roku należy do Moët & Chandon, a imię mnicha nosi Dom Pérignon (czyt. dą perinią). Wbrew legendzie mnich nie wymyślił bąbelków, ale zasłużył się staranną uprawą winnic i kupażowaniem gron z różnych działek.
Niedaleko leży Aÿ (czyt. ai), wioska grand cru (czyt. grą kru) i siedziba domów Bollinger (czyt. bolęże) i Deutz (czyt. dec), a obok Mareuil-sur-Aÿ (czyt. marej sur ai) z domem Billecart-Salmon (czyt. bijkar salmą). Winnice na zboczach Hautvillers, Aÿ i Mareuil-sur-Aÿ to trzecia część wpisu na listę UNESCO.
Plan na dwa dni
| Pora | Dzień 1: Reims | Dzień 2: Épernay i okolice |
|---|---|---|
| Rano | Katedra Notre-Dame, wejście na wieże, Pałac Tau | Pociąg do Épernay (około 30 minut), spacer avenue de Champagne |
| Południe | Obiad w hali Boulingrin | Zwiedzanie piwnic jednego z domów przy alei, obiad w Épernay |
| Popołudnie | Wzgórze Saint-Nicaise: piwnice Ruinarta, Taittingera albo Veuve Clicquot (z rezerwacją) | Hautvillers i opactwo, punkt widokowy nad doliną Marny, Aÿ |
| Wieczór | Bazylika Saint-Remi, kolacja w centrum | Powrót do Reims albo do Paryża |
Biuro turystyczne Épernay pisze, że oba miasta da się zobaczyć nawet w jeden dzień z Paryża, ale wtedy na każde miejsce zostaje niewiele czasu. Kto ma trzy dni, może dołożyć Côte des Blancs (czyt. kot de blą), zagłębie chardonnay: jedna z tras szlaku szampana prowadzi tam prosto z avenue de Champagne. Comité Champagne przypomina też, że czwarty piątek października to Champagne Day, dzień szampana obchodzony w regionie i na świecie.
Praktyczne rady
- Rezerwuj wizyty w domach z wyprzedzeniem; w sezonie miejsc brakuje.
- Zabierz ciepłą warstwę ubrania: w kredowych piwnicach jest chłodno przez cały rok.
- Na wioski winiarskie potrzebny jest samochód albo zorganizowana wycieczka; między Reims i Épernay wygodniej jeździć pociągiem.
- Jeśli nie chcesz wozić butelek z wyjazdu, wina wielu z tych domów kupisz w Polsce; listę znajdziesz na stronie domy szampańskie.
