Veuve Clicquot

Historia

1. 1772

   Kotwica Philippe'a Clicquot

   Philippe Clicquot, kupiec sukienny i bankier z Reims, który miał też winnice, założył w 1772 roku firmę winiarską. Jako jeden z pierwszych eksportował szampana, a pierwsze butelki pojechały do Wenecji. Wysyłał od 4 do 7 tys. butelek rocznie, bo głównym interesem wciąż było sukno. Od 1798 roku korki Clicquot znaczono kotwicą, symbolem nadziei i pomyślności.

2. 1805

   Wdowa w wieku 27 lat

   W 1798 roku syn Philippe'a, François, poślubił Barbe-Nicole Ponsardin, córkę fabrykanta sukna i późniejszego mera Reims. François rozkręcił sprzedaż do 60 tys. butelek w 1804 roku i zatrudnił komiwojażera Louisa Bohne. 23 października 1805 roku zmarł po kilku dniach gorączki. Teść chciał zlikwidować firmę, ale 27-letnia wdowa przekonała go, żeby dał jej szansę. Kodeks Napoleona odbierał kobietom prawo do prowadzenia interesów, ale wdowy były wyjątkiem.

3. 1810

   Pierwszy rocznik

   Po okresie terminowania u kupca winnego Alexandre'a Fourneaux Barbe-Nicole założyła w 1810 roku własną firmę Veuve Clicquot Ponsardin. Tego samego roku zrobiła pierwszy znany szampan rocznikowy, wyłącznie z win ze zbioru 1810. Rok później przez wiele miesięcy na niebie świeciła wielka kometa, a wdowa nazwała rocznik 1811 „winem komety” i oznaczała korki gwiazdą.

4. 1814

   Statek do Królewca

   Wojny napoleońskie zamknęły morza, a car zakazał importu francuskiego wina w butelkach. Ludzie Clicquot podobno przemycali szampana do Rosji w beczkach po kawie. W czerwcu 1814 roku, zanim konkurencja uwierzyła w pokój, wdowa wysłała do Królewca holenderski statek z 10 550 butelkami, w tym słynnego rocznika 1811. Wino rozeszło się błyskawicznie, tydzień później z Rouen wypłynął drugi transport z 12 780 butelkami. Nazwisko Clicquot z dnia na dzień stało się sławne w całej Rosji.

5. 1816-1818

   Stół do remuage i różowy

   Szampan z osadem drożdżowym był mętny, a przelewanie go z butelki do butelki niszczyło wino. W 1816 roku Barbe-Nicole z piwniczym Antoine'em de Müllerem wymyśliła pulpit z otworami, w którym butelki stoją szyjką w dół i są codziennie obracane, aż osad zbierze się przy korku. Metodę przejęły wszystkie domy Szampanii. W 1818 roku zamiast barwić szampana sokiem z czarnego bzu dodała do niego czerwone wino z własnych winnic w Bouzy i zrobiła pierwszy różowy szampan kupażowany.

6. 1866-1877

   Odejście Wielkiej Damy

   Madame Clicquot zmarła 29 lipca 1866 roku w zamku Boursault, w wieku 88 lat. Sprzedaż wzrosła za jej życia z 17 tys. butelek w 1811 roku do 750 tys. rocznie. Firmę przejął jej wspólnik Édouard Werlé, który zachował nazwę. Od 1876 roku dom naklejał na butelki żółtą etykietę, rok później zastrzeżoną jako znak towarowy.

7. 1909-2026

   Crayères, wojna i LVMH

   W 1909 roku Bertrand de Mun kupił stare kamieniołomy kredy pod wzgórzem Saint-Nicaise. W czasie I wojny światowej schroniło się w nich ponad tysiąc osób, działały tam szpital i kaplica, a znaki Czerwonego Krzyża wciąż widać na ścianach. W 1986 roku dom kupił Louis Vuitton, rok później część LVMH. W 2001 roku Cécile Bonnefond została pierwszą kobietą na czele domu od czasów wdowy. Od 2020 roku piwnicami kieruje Didier Mariotti, a od października 2025 roku prezesem jest Thomas Mulliez, który zastąpił Jean-Marca Gallota.

Ludzie

Ciekawostki

1. W Rosji „kliko” stało się potocznym słowem na dobrego szampana. Puszkin wspomina w „Eugeniuszu Onieginie” „wdowę Clicquot”, a gogolowski Nozdriow w „Martwych duszach” chwali się „kliko-matradurą”, czyli „podwójnym kliko”. źródło
2. anegdota Po przybyciu transportu z 1814 roku brat cara, wielki książę Michał Pawłowicz, miał oświadczyć, że nie będzie pił innego wina niż Veuve Clicquot. Inne relacje przypisują te słowa samemu Aleksandrowi I. źródło
3. anegdota Gdy w 1814 roku Rosjanie zajęli Reims i pili szampana z piwnic, Madame Clicquot miała powiedzieć: „Dziś piją, jutro zapłacą”. To rodzinna anegdota, której nie da się sprawdzić. źródło
4. W 2010 roku fińscy nurkowie znaleźli na dnie Bałtyku przy Wyspach Alandzkich 168 butelek szampana z lat 40. XIX wieku, w tym kilkadziesiąt Veuve Clicquot. Wino miało ok. 150 g cukru na litr, w duchu słodkich gustów epoki. W 2011 roku jedna butelka poszła na aukcji za 30 tys. euro. źródło
5. W 2014 roku dom zatopił w miejscu bałtyckiego wraku 300 butelek i 50 magnumów. Mają przeleżeć 40 lat, a potem zostaną porównane z tymi samymi winami dojrzewającymi w piwnicach w Reims. źródło
6. W 2008 roku w kredensie zamku Torosay na szkockiej wyspie Mull znaleziono nieotwartą butelkę Veuve Clicquot z 1893 roku w doskonałym stanie. To najstarsza butelka z żółtą etykietą w kolekcji domu, wystawiona w Reims. źródło
7. W 1987 roku nurkowie wydobyli z wraku parowca Regina, zatopionego w 1913 roku w jeziorze Huron, skrzynki Veuve Clicquot. Szampan wciąż się pienił, a kierujący wyprawą archeolog opisał go jako „dość ciemny, ale znakomity w smaku”. źródło
8. Na portrecie pędzla Léona Cognieta z ok. 1860 roku Madame Clicquot siedzi z prawnuczką Anne de Rochechouart-Mortemart, przyszłą księżną d'Uzès, na tle zamku Boursault. źródło
9. Wdowa była też filantropką: założyła w Reims przytułek dla starszych, kasę zapomogową i szkoły, a Épernay, któremu brakowało wody, podarowała źródła ze swojej posiadłości w Boursault. źródło