NM, RM, CM: kto naprawdę zrobił twojego szampana
Dwie litery przed numerem na etykiecie szampana, na przykład NM, RM albo CM, mówią, kto zrobił wino i skąd miał winogrona. NM to dom, który kupuje winogrona od winiarzy, RM to winiarz, który robi szampana wyłącznie z własnych winnic, a CM to spółdzielnia winiarzy. Comité Champagne wymienia siedem takich kodów, a jeden z nich jest obowiązkowy na każdej butelce.
Co oznaczają litery NM, RM, CM na etykiecie szampana?
To kod kategorii producenta: mówi, czy szampana zrobił dom, winiarz, spółdzielnia, czy tylko firma, która go sprzedaje pod swoją marką.
Na każdej etykiecie szampana, zwykle drobnym drukiem przy nazwie i adresie producenta, stoi kod w rodzaju „RM 21111-01”. Comité Champagne, organizacja winiarzy i domów szampańskich, nazywa go numerem rejestracji zawodowej i wymienia wśród obowiązkowych informacji na etykiecie. Numer nadaje Comité, a dwie litery przed nim oznaczają kategorię producenta. Dla kupującego to najprostszy sposób, by sprawdzić, kto stoi za butelką, zwłaszcza gdy marka niewiele mówi.
Wszystkie kody: tabela
Comité Champagne wymienia siedem kategorii: NM, RM, CM, RC, SR, ND i MA.
| Kod | Pełna nazwa | Kto to jest |
|---|---|---|
| NM | négociant-manipulant (czyt. negosją manipulą) | dom szampański: kupuje winogrona, moszcz lub wina (obok winogron z własnych winnic, jeśli je ma) i robi z nich szampana u siebie |
| RM | récoltant-manipulant (czyt. rekoltą manipulą) | winiarz: robi szampana u siebie wyłącznie z winogron z własnych winnic i sprzedaje go pod swoją marką |
| CM | coopérative de manipulation | spółdzielnia: robi szampana u siebie z winogron swoich członków i sprzedaje pod marką spółdzielni |
| RC | récoltant-coopérateur | winiarz ze spółdzielni: oddaje winogrona do spółdzielni, odbiera gotowe lub prawie gotowe wino i sprzedaje je pod własną etykietą |
| SR | société de récoltants | spółka winiarzy, zwykle z jednej rodziny, która robi szampana z winogron swoich członków |
| ND | négociant distributeur | dystrybutor: kupuje gotowe butelki i u siebie nakleja na nie własną etykietę |
| MA | marque d'acheteur | marka nabywcy: wino zrobił ktoś inny, a sprzedaje je właściciel marki, np. sieć sklepów |
Definicje pochodzą od Comité Champagne. Najczęściej spotkasz trzy pierwsze kody.
NM: domy szampańskie
NM to dom, który robi szampana z kupionych winogron lub win, często uzupełnionych winogronami z własnych winnic.
Comité Champagne pisze wprost, że do tej kategorii należą wszystkie wielkie domy. Domy kupują winogrona od winiarzy, wybierają je z wielu wiosek i łączą w mieszanki, które mają co roku zachować styl marki. Część z nich ma też własne winnice, ale nie zmienia to kodu. NM to Moët & Chandon (czyt. moet e szandą), Bollinger (czyt. bolęże), Krug i Deutz (czyt. dec), ale też Leclerc Briant (czyt. lekler brią), niewielki dom biodynamiczny z Épernay (czyt. epernę): choć robi wina z pojedynczych działek, formalnie jest domem, nie winiarzem.
Domy dominują w sprzedaży. Według Comité Champagne w 2025 roku wysłały 191,9 mln z 266,1 mln butelek szampana, czyli 72%, a w eksporcie mają 85% udziału. Comité podaje też, że domy sprzedają ponad dwie trzecie szampana, choć prawie 90% winnic należy do winiarzy.
RM: winiarze
RM to winiarz, który sam uprawia winorośl i robi szampana wyłącznie z własnych winogron, we własnej piwnicy.
Comité Champagne tłumaczy, że to właśnie kod RM pozwala rozpoznać szampana zrobionego przez samego winiarza: z jego zbiorów, w jego budynkach, sprzedawanego pod jego nazwiskiem. Po angielsku takie wina nazywa się grower champagne. W Szampanii jest ponad 16 tys. winiarzy i to oni mają prawie 90% winnic, ale według Comité większość zbiorów winiarze wciąż sprzedają domom. Część oddaje winogrona do spółdzielni, a tylko część robi własnego szampana.
Winiarz RM nie może dokupić winogron, więc jego szampan pochodzi wyłącznie z jego własnych działek. W naszej ofercie szampana z własnych winnic robią na przykład biodynamiczny Augustin (czyt. ogustę) z Avenay-Val-d'Or, rodzina Leconte (czyt. lekąt) z Troissy w dolinie Marny, która ma 10 ha w 40 działkach, i Laurent Bénard (czyt. lorą benar) z Mareuil-sur-Aÿ (czyt. marej sur ai). Pierre Gimonnet (czyt. pier żimone) z Cuis (czyt. kui) w Côte des Blancs (czyt. kot de blą) zaznacza wprost, że nie kupuje winogron. Kod RM na konkretnej butelce zawsze najlepiej sprawdzić na etykiecie.
CM i RC: spółdzielnie i ich członkowie
CM to spółdzielnia, która robi szampana z winogron swoich członków; RC to członek spółdzielni, który sprzedaje jej wino pod własną etykietą.
Od lat 50. XX wieku winiarze coraz częściej sami robią i sprzedają szampana, także za pośrednictwem spółdzielni. Comité Champagne naliczył w 2025 roku 120 spółdzielni. Część z nich tylko tłoczy winogrona i robi wino dla członków, część sprzedaje szampana pod własną marką. Przykładem jest H. Blin (czyt. asz blę) z Vincelles w dolinie Marny: spółdzielnię założyło w 1947 roku około trzydziestu winiarzy, a według przewodnika Hachette ma ona 115 członków i 105 ha winnic. De Saint Gall (czyt. de sę gal) to marka Union Champagne, związku spółdzielni z Avize (czyt. awiz) w Côte des Blancs, a Le Mesnil (czyt. le menil) to spółdzielnia z Le Mesnil-sur-Oger (czyt. le menil sur oże).
Kod RC bywa mylący. Na butelce stoi nazwisko winiarza, ale wino zrobiła spółdzielnia. Nie musi to oznaczać gorszego szampana, tylko inny podział pracy niż u winiarza RM.
ND i MA: kto sprzedaje, nie robi
ND i MA oznaczają, że firma na etykiecie nie zrobiła wina, tylko je kupiła gotowe.
Négociant distributeur kupuje gotowe butelki i nakleja na nie etykiety we własnym zakładzie. Marque d'acheteur to marka należąca do kogoś, kto nie jest producentem. Comité Champagne podaje jako typowy przykład szampana marki własnej supermarketu, zrobionego przez jednego lub kilku producentów i sprzedawanego pod nazwą sieci. Taki szampan musi spełniać wszystkie przepisy apelacji, ale z marki nie dowiesz się, kto go zrobił. Jak czytać etykiety butelek z dyskontów, wyjaśniamy w tekście szampan z dyskontu: jak sprawdzić, czy to naprawdę szampan.
Jak wykorzystać kod przy zakupie?
Kod pomaga ustalić, kto stoi za nieznaną marką, i dobrać styl: dom, gdy chcesz przewidywalności, winiarza, gdy chcesz poznać konkretne miejsce.
Przy znanej marce kod niewiele zmienia. Przy nieznanej mówi dużo: RM znaczy rodzinne gospodarstwo z własnymi winnicami, CM spółdzielnię, a ND lub MA, że właściciel marki kupił gotowe wino. Pełny opis pozostałych pól etykiety, od poziomu cukru po datę degorżacji, jest w przewodniku etykieta szampana krok po kroku.
Szampany winiarzy z naszej oferty, ułożone według regionu i stylu, zebraliśmy w rankingu szampan od winiarzy.
