Szampan na święta: do wigilijnych ryb, świątecznej pieczeni i ciast
Na święta najlepiej mieć dwa szampany: wytrawny brut do wigilijnych ryb i świątecznych dań oraz słodszy demi-sec do ciast. Brut bez rocznika Comité Champagne poleca na cały posiłek, a słodsze style do deserów owocowych i kremowych, ale nie do czekolady. Niżej: co podać do śledzia, karpia, pieczeni i makowca, ile butelek kupić i jak wysłać szampana w prezencie.
Polski świąteczny stół to trudny partner dla wina: ryby smażone i w galarecie, barszcz, pierogi z kapustą i grzybami, potem pieczenie i słodkie ciasta z makiem i miodem. Szampan radzi sobie z nim zaskakująco dobrze, trzeba tylko wiedzieć, który styl podać do czego. Słodsze butelki zebraliśmy w rankingu słodszych szampanów, a wytrawne w rankingu najlepszych szampanów.
Jaki szampan na święta wybrać?
Na święta kup jeden wytrawny brut do dań i jeden słodszy demi-sec (czyt. demi sek) do ciast.
Comité Champagne, organizacja winiarzy i domów z Szampanii, pisze wprost, że brut bez rocznika można podawać przez cały posiłek, niezależnie od dania. To najczęstszy styl szampana: około 90% butelek z Szampanii to bruty, czyli wina z cukrem poniżej 12 g na litr. Do deserów Comité poleca szampany słodsze, sec (17-32 g/l) i demi-sec (32-50 g/l). Ta sama organizacja zauważa, że standardowa butelka 0,75 l to format w sam raz na wizytę przyjaciół i na Boże Narodzenie: daje sześć kieliszków po 125 ml.
Szampan do Wigilii: śledzie, karp i pierogi
Do wigilijnych ryb najlepiej pasuje wytrawny brut albo extra brut, a do karpia smażonego i pierogów szampan pełniejszy, z przewagą pinot noir.
Na początek kolacji
Comité Champagne radzi na aperitif szampana lekkiego, bez dominujących aromatów, na przykład bruta bez rocznika albo blanc de blancs (czyt. blą de blą), czyli szampana tylko z białych winogron, głównie chardonnay. Taki styl pasuje do przekąsek przed barszczem. Blanc de Blancs (czyt. blą de blą) Grand Cru od De Saint Gall (czyt. de sę gal), marki Union Champagne, unii spółdzielni z siedzibą w Avize (czyt. awiz) w Côte des Blancs (czyt. kot de blą), albo Blanc de Blancs od Ruinarta to dwa wina o tym samym szczepie i różnym charakterze. Więcej w tekście blanc de blancs: co to znaczy.
Do śledzi i ryby w galarecie
Do ryb w oleju, w śmietanie i w occie lepiej podać wino bez słodyczy i z wyraźną kwasowością, bo cukier w winie źle znosi ocet. Tu dobrze sprawdza się extra brut, czyli szampan z 0-6 g cukru na litr, na przykład Excellence Extra Brut od Gosseta. O tym, czym extra brut różni się od bruta, piszemy w tekście extra brut: co to znaczy.
Do karpia smażonego i pierogów
Smażona ryba i pierogi z kapustą to dania tłustsze i bardziej sycące. Pasuje do nich szampan z większym ciałem, a to daje pinot noir, szczep, który według Comité Champagne wnosi do szampana strukturę i aromaty czerwonych owoców. Special Cuvée (czyt. spesjal kuwe) od Bollingera ma według domu 60% pinot noir, 25% chardonnay i 15% meunier, a w piwnicy dojrzewa dwa razy dłużej, niż wymagają przepisy.
Szampan na Boże Narodzenie: pieczeń, pasztet, kaczka
Do świątecznych mięs wybierz rosé albo brut z przewagą pinot noir.
W pierwszy i drugi dzień świąt na stół często trafiają pieczenie, pasztety i drób. Rosé, zwłaszcza z dużym udziałem pinot noir, ma więcej owocu i struktury niż lekki biały brut, więc lepiej towarzyszy mięsu. Rosé Impérial (czyt. roze ęperial) od Moët & Chandon (czyt. moet e szandą) to według domu wino, w którym prawie połowę kupażu stanowi pinot noir, a cukru jest tyle co w brucie, 7 g na litr. Sprawdzi się też ten sam Bollinger (czyt. bolęże), który podasz w Wigilię.
Szampan do makowca, piernika i sernika
Do świątecznych ciast podaj szampana demi-sec albo sec; wytrawny brut przy słodkim cieście smakuje kwaśno.
Comité Champagne poleca słodsze szampany do deserów kremowych i owocowych oraz do słodkich wypieków, a odradza je do deserów czekoladowych. Na świątecznym stole oznacza to: tak do makowca, kutii, sernika i ciast z owocami, raczej nie do piernika w polewie czekoladowej. Nectar Impérial (czyt. nektar ęperial) od Moët & Chandon ma według producenta 45 g cukru na litr, czyli jest typowym demi-sec. Mniej słodki jest White Label Sec od Lansona, dla tych, którym demi-sec wydaje się za słodki. Wszystkie słodsze style porównujemy w tekście szampan półsłodki i demi-sec.
Ile szampana na święta?
Na jeden kieliszek do Wigilii i jeden do deseru licz butelkę na trzy osoby.
| Osób przy stole | Brut do kolacji (1 kieliszek) | Demi-sec do ciast (1 kieliszek) |
|---|---|---|
| 4 | 1 butelka | 1 butelka |
| 6 | 1 butelka | 1 butelka |
| 8 | 2 butelki | 2 butelki |
| 12 | 2 butelki | 2 butelki |
Jeśli szampan ma płynąć przez cały wieczór, policz trzy kieliszki na osobę, czyli pół butelki. Zamknięta, nieotwarta butelka spokojnie doczeka sylwestra, o którym piszemy w tekście szampan na sylwestra.
Jak podać szampana do świątecznego stołu
Szampan podaje się w temperaturze 8-10°C. Najprościej wstawić go do lodówki kilka godzin przed kolacją albo na 20-30 minut do wiadra z wodą i lodem. W grudniu kuszą balkon i parapet, ale tam temperatura jest nieprzewidywalna, a butelka w mroźną noc może się przechłodzić. Najlepszy jest kieliszek wysoki, zwężony u góry, w kształcie tulipana. Comité Champagne radzi też myć kieliszki ręcznie, w gorącej wodzie bez detergentu, bo jego resztki psują bąbelki.
Szampan na prezent świąteczny
Butelkę na prezent możesz wysłać prosto do obdarowanego przez Pocztę Szampańską: z bilecikiem, bez paragonu w paczce, w Warszawie w wybranym dniu i dwugodzinnym oknie, w reszcie Polski kurierem. Jeśli wysyłasz szampana wielu osobom naraz, na przykład klientom firmy, przygotujemy to w ramach oferty dla firm: jeden plik z adresami, każdy adres z własnym dniem doręczenia i bilecikiem. Przed świętami kurierzy mają najwięcej pracy, więc zamawiaj z zapasem; aktualne terminy są na stronie dostawa. Pomysły na butelki znajdziesz w tekście jaki szampan na prezent.
