Veuve Clicquot: żółta etykieta, Rosé, Rich i La Grande Dame. Który wybrać?
Na początek najlepiej wybrać Veuve Clicquot Brut z żółtą etykietą, wytrawnego szampana bez rocznika, od którego zaczyna się cała gama domu. Do jedzenia i na randkę sprawdzi się Brut Rosé, latem z lodem słodki Rich, a na wielką okazję La Grande Dame 2018. Ceny i dostępność każdej butelki Veuve Clicquot z naszej oferty pokazują na bieżąco ramki przy opisach.
Który Veuve Clicquot wybrać?
Jeśli kupujesz pierwszy raz albo na prezent dla kogoś, kogo gustu nie znasz, weź Brut z żółtą etykietą: jest wytrawny, rozpoznawalny i najtańszy w gamie.
Veuve Clicquot (czyt. wew kliko) z Reims (czyt. ręs), dom wdowy Barbe-Nicole Clicquot, robi kilka win, ale wszystkie wyrastają z jednego pomysłu: dużo pinot noir i duży zapas starszych win rezerwowych. Według domu w piwnicach czeka ok. 400 win rezerwowych w wieku do 30 lat. Różnice między butelkami wynikają z trzech decyzji: ile dodać cukru, czy dodać czerwonego wina i czy łączyć roczniki. Zestawia je tabela.
| Wino | Cukier (g/l) | Szczepy | Do czego |
|---|---|---|---|
| Brut Yellow Label | 9 (brut) | pinot noir 50%, chardonnay 30%, meunier 20%; do 45% win rezerwowych | aperitif, toast, przekąski |
| Brut Rosé | ok. 8-9 (brut) | kupaż Yellow Label plus 12% czerwonego wina z pinot noir | sashimi, łosoś, czerwone owoce |
| Rich | 55 (słodki) | pinot noir 50%, meunier 30%, chardonnay 20% | z lodem, latem, do koktajli |
| Demi-Sec | 45 (demi-sec (czyt. demi sek)) | pinot noir 50%, meunier 30%, chardonnay 20% | desery, tarta owocowa |
| Extra Brut Extra Old | 3 (extra brut) | tylko wina rezerwowe z kilku roczników | ostrygi, tatar, ceviche |
| La Grande Dame (czyt. grąd dam) 2018 | 6 | pinot noir 90%, chardonnay 10% | kolacja, przegrzebki, prezent |
Liczby pochodzą z opisów win na stronie Veuve Clicquot. Dla Brut Rosé dom podaje w specyfikacji 9 g/l, a w odpowiedziach na pytania klientów 8 g/l, dlatego piszemy „ok. 8-9”. Według przepisów UE brut to mniej niż 12 g cukru na litr, extra brut od 0 do 6 g, demi-sec od 32 do 50 g, a powyżej 50 g szampan jest słodki (doux). Rich mieści się więc w najsłodszej kategorii.
Brut Yellow Label: żółta etykieta
Veuve Clicquot Brut to wytrawny szampan bez rocznika z przewagą pinot noir, rozpoznawalny po żółtej etykiecie, którą dom stosuje od 1876 roku.
Połowę kupażu stanowi pinot noir, który daje szampanowi strukturę i nuty gruszki, brzoskwini i ciasta; chardonnay dodaje świeżości, a meunier krągłości. Grona pochodzą z 50-60 miejscowości, a do 45% kupażu to wina rezerwowe z wcześniejszych lat, dzięki czemu styl jest co roku podobny. Dom zaleca podawać go w temperaturze 8-10°C i ocenia, że może dojrzewać jeszcze trzy do pięciu lat. Żółty kolor etykiety Veuve Clicquot zastrzegł jako znak towarowy w 1877 roku.
Ten sam szampan mamy w magnum 1,5 l, a półbutelka 0,375 l i drugie magnum są chwilowo niedostępne. Z innymi wytrawnymi szampanami w tej cenie Yellow Label porównujemy w rankingu szampanów od 250 do 400 zł.
Brut Rosé: różowy z czerwonym winem
Brut Rosé to kupaż Yellow Label z dodatkiem 12% czerwonego wina z pinot noir; jest wytrawny, pełniejszy i bardziej owocowy niż biały.
W 1818 roku Barbe-Nicole Clicquot, zamiast barwić szampana sokiem z czarnego bzu, dodała do niego czerwone wino z własnych winnic w Bouzy (czyt. buzi). Tak powstał pierwszy znany różowy szampan kupażowany, a dom robi go w ten sposób do dziś. Czerwone wino wnosi nuty wiśni, truskawek, malin i jagód, a do tego przypraw i piernika. Dom poleca go do sashimi; pasuje też do łososia i kaczki. Mamy go w butelce bez opakowania i w dwóch wersjach kartonika. Inne różowe szampany zestawia ranking szampanów rosé.
Rich i Demi-Sec: słodsze butelki
Rich ma 55 g cukru na litr i jest przeznaczony do picia z lodem; Demi-Sec ma 45 g/l i pije się go schłodzonego, najlepiej do deseru.
Rich powstał do picia z lodem. Dom zaleca nalać kieliszek do połowy, dodać kulę lodu albo podać wino schłodzone do 4°C. W smaku dominują ananas i mango, a świeżości dodają gruszka, trawa cytrynowa i werbena. Bez lodu, w zwykłej temperaturze, Rich smakuje bardzo słodko, bo jest pomyślany tak, żeby lód go rozcieńczył. W sklepie figuruje pod nazwą Rich on Ice.
Demi-Sec to klasyczny półsłodki szampan: więcej meunier niż w Yellow Label, trzy lata w kredowych piwnicach i 45 g cukru na litr. W aromacie morele, brzoskwinie, kandyzowane owoce i brioszka. Dom poleca go do tarty morelowej, sorbetów i deserów z wanilią. Obie wersje, z kartonikiem i bez, są chwilowo niedostępne. Słodsze szampany innych domów porównuje ranking słodszych szampanów, a różnicę między demi-sec a doux wyjaśniamy w tekście o szampanie półsłodkim.
Extra Brut Extra Old: same wina rezerwowe
Extra Brut Extra Old powstaje wyłącznie z win rezerwowych z kilku roczników i ma tylko 3 g cukru na litr.
Zwykle wina rezerwowe to dodatek, który wyrównuje smak szampana bez rocznika. Tu są całym winem. Dom wypuszcza je w kolejnych numerowanych edycjach; czwarta łączy wina z lat 1996, 2008, 2010, 2012, 2013 i 2014 (50% pinot noir, 30% chardonnay, 20% meunier) i leży w piwnicy co najmniej trzy lata przed degorżacją. Dzięki niskiemu cukrowi i starszym winom szampan jest suchy, z nutami cytrusów, gruszki, imbiru i ciasta chlebowego. To dobry wybór dla kogoś, komu Yellow Label wydaje się za okrągły. Więcej o tej kategorii piszemy w tekście extra brut i brut nature (czyt. brut natur).
La Grande Dame 2018: wino na wielką okazję
La Grande Dame to prestiżowe cuvée (czyt. kuwe) domu; rocznik 2018 jest jego 25. rocznikiem i składa się w 90% z pinot noir.
Nazwa przypomina Barbe-Nicole Clicquot, którą nazywano Wielką Damą Szampanii. Ulubionym szczepem wdowy był pinot noir. Pisała, że „z naszych czarnych winogron powstają najlepsze białe wina”, i dzisiejsza La Grande Dame trzyma się tej myśli: 90% pinot noir, 10% chardonnay, 6 g cukru na litr. Szef piwnic Didier Mariotti mówi o niej, że pokazuje nowe oblicze pinot noir. Dom zaleca temperaturę 10-12°C i ocenia, że wino może dojrzewać ponad 15 lat. Oceny dla rocznika 2018: Natalie Earl (Decanter) 97/100, Alison Napjus (Wine Spectator) 95/100, Antonio Galloni (Vinous) i James Suckling po 94/100. Butelka jest sprzedawana w pudełku.
Inne cuvée prestiżowe, od Dom Pérignona po Kruga, zestawia ranking szampanów powyżej 800 zł.
Ile kosztuje Veuve Clicquot i od czego zależy cena?
Najtańszy jest Brut z żółtą etykietą, nieco droższe są Rich i Brut Rosé, wyraźnie droższy Extra Brut Extra Old, a najdroższa La Grande Dame.
Im dłużej wino dojrzewa i im rzadsze wina trafiają do butelki, tym jest droższe. Yellow Label i Rosé powstają w dużych ilościach. Extra Brut Extra Old składa się wyłącznie ze starszych win rezerwowych. La Grande Dame pochodzi z jednego rocznika i z historycznych działek domu. Magnum kosztuje więcej niż dwie zwykłe butelki, a kartonik podnosi cenę o koszt opakowania. Cen nie podajemy w tekście, bo zmieniają się z dostawami; aktualne pokazują ramki przy każdej butelce.
Veuve Clicquot czy Moët?
Oba domy należą do tej samej grupy, ale Veuve Clicquot ma w podstawowym szampanie więcej pinot noir i trochę więcej cukru, a Moët (czyt. moet e szandą) więcej meunier.
Veuve Clicquot Brut ma 50% pinot noir, 20% meunier i 9 g cukru na litr. Moët Brut Impérial (czyt. brut ęperial) ma 30-40% pinot noir, 30-40% meunier i 7 g cukru. Veuve Clicquot opisuje styl bruta słowami „siła, świeżość, bogactwo aromatów”, a Moët mówi o „wyrazistej owocowości”. Te słowa dobrze oddają różnicę w kieliszku. Oba domy mają też słodszą wersję do picia z lodem: Clicquot Rich z 55 g/l i Moët Ice Impérial (czyt. ajs ęperial) z 45 g/l. Gamę Moëta opisujemy w przewodniku Moët & Chandon: który wybrać.
