Jak otworzyć szampana: cicho, bezpiecznie albo szablą
Żeby bezpiecznie otworzyć szampana, trzymaj korek mocno w dłoni i obracaj powoli butelką, a nie korkiem, aż gaz ujdzie z cichym syknięciem. Butelkę trzeba schłodzić do 8-10°C i nie wolno nią potrząsać, bo ciśnienie w środku dochodzi do 6 barów. Można ją też otworzyć z hukiem, ale pod kontrolą, albo szablą: tę sztukę nazywa się sabrage.
Jak otworzyć szampana bez wystrzału
Żeby otworzyć szampana bez wystrzału, trzyma się korek mocno w dłoni i obraca powoli butelką, a nie korkiem, aż gaz zacznie uchodzić z cichym syknięciem.
Tak opisuje to Comité Champagne, organizacja zrzeszająca winiarzy i domy szampańskie, w przewodniku po podawaniu szampana. Cała sztuka polega na tym, żeby dłoń przez cały czas trzymała korek i nie pozwoliła mu wyskoczyć. Krok po kroku:
- Schłódź butelkę do 8-10°C. Tyle zaleca Comité. Jak zrobić to szybko, podpowiada poradnik jak schłodzić szampana.
- Nie potrząsaj butelką. Wyjmij ją z kubełka albo lodówki spokojnie i wytrzyj ściereczką, żeby nie wyślizgnęła się z ręki.
- Zdejmij folię. Większość butelek ma pod folią pasek do zrywania.
- Połóż kciuk na korku. Od tej chwili nie zdejmuj go aż do końca. Szyjkę kieruj w bok, nigdy w stronę ludzi, okna czy żyrandola.
- Poluzuj muselet (czyt. muzele). To druciany koszyczek na korku. Rozkręć pętelkę (zwykle wystarczy sześć półobrotów), a potem zsuń muselet razem z folią albo zostaw go luźno na korku, który dalej przytrzymujesz.
- Obejmij korek całą dłonią, najlepiej przez ściereczkę. Drugą ręką chwyć butelkę za dolną pękatą część.
- Obracaj butelką, nie korkiem. Powoli, cały czas przytrzymując korek. Gdy poczujesz, że korek sam zaczyna wychodzić, przytrzymaj go mocniej, pozwól mu wysunąć się do końca i lekko go przechyl, żeby gaz uchodził bokiem.
- Odczekaj chwilę. Trzymaj butelkę jeszcze kilka sekund przechyloną, aż piana się uspokoi.
Na koniec Comité proponuje dla zabawy obejrzeć korek: powinien mieć napis „Champagne”, a przy winie rocznikowym także rok zbioru.
Dlaczego korek od szampana jest groźny
Korek od szampana jest groźny, bo w butelce panuje ciśnienie około 6 barów, które po zdjęciu museletu potrafi wystrzelić go z dużą prędkością.
Ciśnienie bierze się z drugiej fermentacji w butelce, która wytwarza dwutlenek węgla. Comité Champagne podaje 6 barów w temperaturze 20°C, a butelki projektuje się tak, żeby wytrzymały 20 barów. Muselet istnieje właśnie po to, żeby korek nie wyszedł sam. Comité ostrzega, że ciśnienie może wyrzucić korek, zwłaszcza gdy butelką wcześniej potrząśnięto, i prosi o ostrożność, żeby nikogo nie zranić. Dlatego zasada „szyjka nigdy w stronę ludzi” obowiązuje od chwili, gdy dotkniesz museletu.
Jak otworzyć szampana z hukiem, ale bezpiecznie
Żeby butelka otworzyła się z głośnym „pyk”, wyjmij korek szybciej i prosto do góry, ale wciąż go trzymaj i nie pozwól mu wystrzelić.
Huk robi gaz, który uchodzi naraz. Wystarczy na ostatnim etapie mocniej obrócić butelką i wyciągnąć korek jednym ruchem, trzymając go w pięści. Comité Champagne zalicza dźwięk otwieranej butelki do przyjemności degustacji, ale zastrzega, że wymaga to „delikatnego dotyku i odrobiny ostrożności”. Pamiętaj, że im gwałtowniej uchodzi gaz, tym więcej piany i tym więcej wina ląduje na obrusie zamiast w kieliszkach.
Polewanie gości szampanem z potrząśniętej butelki to inna historia. Ten zwyczaj narodził się w 1967 r. po wyścigu Le Mans: kierowca Dan Gurney potrząsnął na podium butelką Moët & Chandon (czyt. moet e szandą) i oblał wszystkich wokół. Na przyjęciu oznacza to zmarnowaną butelkę i korek lecący w nieznanym kierunku.
Jak otworzyć szampana szablą
Szampana otwiera się szablą, uderzając tępą stroną ostrza wzdłuż szwu butelki w kołnierz szyjki, tak by szkło pękło i odpadło razem z korkiem.
Ten pokaz nazywa się sabrage. Comité Champagne łączy go z huzarami armii napoleońskiej, którzy po zwycięskich bitwach mieli otwierać butelki tępą stroną szabli. Comité ostrzega jednocześnie, że to ryzykowne, a nawet niebezpieczne, i wymaga praktyki. Jeśli chcesz spróbować:
- Bardzo dobrze schłódź butelkę. Tak radzi Comité.
- Zdejmij folię i muselet. Korek zostaje w szyjce.
- Osłoń dłoń, która trzyma butelkę, serwetką albo rękawicą.
- Znajdź szew. To pionowa linia na szkle w miejscu, gdzie łączą się dwie połówki formy, w której zrobiono butelkę.
- Połóż tępą stronę ostrza płasko na butelce przy szwie i jednym szybkim, zdecydowanym ruchem przesuń ją wzdłuż szwu w stronę szyjki, aż uderzy w zgrubienie pod korkiem.
- Zadbaj o miejsce. Szyjka odlatuje razem z korkiem, więc przed tobą nie może nikt stać.
Do sabrage sprzedaje się specjalne tępe szable do szampana, ale Comité wspomina, że wystarczy długi nóż. Pierwsza próba może się nie udać, co Comité też uczciwie przyznaje. Po otwarciu warto obejrzeć brzeg szyjki i przelać pierwszą porcję wina do osobnego kieliszka, na wypadek drobnych odprysków szkła.
Jak otworzyć magnum i większe butelki
Magnum i większe butelki otwiera się tak samo jak zwykłą butelkę, ale we dwoje albo z butelką opartą o stół, bo są ciężkie.
Magnum ma 1,5 l, czyli tyle co dwie zwykłe butelki, a największe formaty są naprawdę ciężkie. Comité Champagne podaje, że butelka salomon (18 l) waży 43 kg, a primat (27 l) aż 65 kg. Przy dużej butelce najtrudniej jest utrzymać ją stabilnie i nalewać, więc ktoś powinien pomóc. Magnum dobrze sprawdza się przy toaście, bo jedna butelka wystarcza na 12-14 kieliszków. Duże butelki zebraliśmy w rankingu szampanów w dużych formatach.
Jak nalewać szampana po otwarciu
Szampana nalewa się w dwóch krokach: najpierw odrobinę, a gdy piana opadnie, powoli dolewa się do dwóch trzecich kieliszka.
Tak zaleca Comité Champagne. Pierwsza porcja „przygotowuje” kieliszek, a przerwa pozwala winu odetchnąć i uwolnić zapach. Jaki kieliszek wybrać, podpowiada poradnik kieliszek do szampana. Jeśli w butelce zostanie wino, sprawdź, ile wytrzyma otwarty szampan.
Na pierwszą próbę: butelka, której nie szkoda
Do nauki otwierania, a tym bardziej sabrage, nie bierz rocznika z prezentu. Dobrze nada się klasyczny szampan bez rocznika wielkiego domu, taki jak Moët & Chandon Brut Impérial (czyt. brut ęperial) albo Brut Classic od Deutza. Butelki, które w różnych przedziałach cenowych najlepiej sprawdzają się na toast i do stołu, zebraliśmy w rankingu najlepszych szampanów.
