Szampan bezalkoholowy: czy istnieje i co podać zamiast
Szampan bezalkoholowy nie istnieje. Wino z apelacji Champagne ma zwykle około 12% alkoholu, a prawo Unii Europejskiej nie pozwala całkowicie usunąć alkoholu z wina z chronioną nazwą pochodzenia. Butelki sprzedawane jako „szampan bezalkoholowy” to napoje gazowane dla dzieci albo odalkoholizowane wina musujące spoza Szampanii.
Czy szampan bezalkoholowy istnieje?
Nie: każdy szampan zawiera alkohol, a napoje bez alkoholu nie mogą legalnie nosić nazwy Champagne.
Szampan to wino, które fermentuje dwa razy: najpierw w kadzi, potem w butelce, gdzie drożdże zamieniają dodany cukier w alkohol i dwutlenek węgla, czyli bąbelki. Comité Champagne, organizacja winiarzy i domów szampańskich, podaje, że butelka szampana ma zwykle około 12% alkoholu, a niezależnie od poziomu cukru moc różni się między stylami najwyżej o około 0,7 punktu procentowego w górę lub w dół.
Napój bez alkoholu nie ma prawa do nazwy Champagne, nawet jeśli wygląda jak szampan. Comité Champagne ściga takie przypadki także poza światem wina: w 2023 r. poinformował, że z polecenia sądu w Paryżu zniszczono 34 968 butelek gazowanego napoju z Haiti ze słowem Champagne w nazwie. Dyrektor komitetu Charles Goemaere powiedział wtedy, że kto używa tej nazwy dla czegokolwiek poza winem z Szampanii, łamie prawo i podlega karze.
Czy z szampana można usunąć alkohol?
Technicznie tak, ale taki napój nie mógłby nazywać się szampanem, bo unijne prawo nie pozwala całkowicie odalkoholizować wina z chronioną nazwą pochodzenia.
Rozporządzenie (UE) 2021/2117 z 2 grudnia 2021 r. po raz pierwszy uregulowało w Unii Europejskiej wina z obniżoną zawartością alkoholu. Wino, wino musujące i wino musujące gazowane z najwyżej 0,5% alkoholu może nosić oznaczenie „odalkoholizowane”. Jeśli alkoholu jest więcej niż 0,5%, ale mniej niż minimum dla danej kategorii wina, mówi się o winie „częściowo odalkoholizowanym”. Alkohol usuwa się przez odparowanie pod obniżonym ciśnieniem, przez membrany albo przez destylację.
Dla szampana najważniejsze jest jedno zastrzeżenie: wina z chronioną nazwą pochodzenia (ChNP) albo chronionym oznaczeniem geograficznym (ChOG) nie mogą być odalkoholizowane całkowicie. Szampan jest właśnie winem z chronioną nazwą pochodzenia. Przepisy samej apelacji Champagne, czyli cahier des charges zatwierdzany przez francuski instytut INAO, nie przewidują usuwania alkoholu.
Szampan dla dzieci: co jest w butelce
„Szampan dla dzieci” to bezalkoholowy napój gazowany, czyli w praktyce oranżada w butelce, która wygląda jak szampan.
W Polsce najbardziej znana jest marka Piccolo spółki Ambra, stworzona w latach 90. Według INNPoland w 2016 r. Piccolo miało około 70% udziału w tym segmencie. Takie napoje nie mają nic wspólnego z winem. Bywają za to kłopotliwe: w 2024 r. rodzice skarżyli się Rzecznikowi Praw Obywatelskich, że sklepy wystawiają je obok alkoholu, a Rzecznik przekazał sprawę Ministerstwu Zdrowia.
Butelki przypominające szampana podaje się dzieciom na urodzinach, w sylwestra czy na komunii, żeby mogły wznieść toast razem z dorosłymi. Nazwa „szampan” jest w tym wypadku tylko potocznym skrótem.
Wino musujące bez alkoholu dla dorosłych
Dla dorosłych są odalkoholizowane wina musujące: powstają jak zwykłe wino, a potem usuwa się z nich alkohol. Nie pochodzą jednak z apelacji Champagne.
Takie wina robią producenci win musujących w różnych krajach. Henkell, niemiecki producent, który w 1935 r. wymyślił butelkę 0,2 l zwaną piccolo, sprzedaje dziś w tym formacie również wersję bezalkoholową. Na etykiecie znajdziesz wtedy słowo „odalkoholizowane” (albo jego odpowiednik w innym języku) i zawartość alkoholu do 0,5%. SZAMPAN.com.pl sprzedaje wyłącznie szampana, więc win odalkoholizowanych w ofercie nie ma.
Ile alkoholu jest w kieliszku szampana
Kieliszek 100 ml szampana o mocy 12% zawiera 12 ml czystego alkoholu, czyli około 9,5 g.
Rachunek jest prosty: 12% ze 100 ml to 12 ml etanolu, a mililitr etanolu waży około 0,79 g. Butelka 0,75 l to więc 90 ml alkoholu, mniej więcej 71 g. Szczegółowo o mocy szampana piszemy w poradniku ile procent ma szampan.
Co podać zamiast szampana bezalkoholowego
Dzieciom i osobom, które nie piją alkoholu, podaj napój bezalkoholowy, a tym, którzy chcą tylko wypić mniej, mniejszą butelkę prawdziwego szampana.
Na przyjęciu, na którym część gości nie pije, najprościej przygotować dwie butelki: szampana dla dorosłych i bezalkoholowy napój musujący dla pozostałych, podany w tych samych kieliszkach. Jeśli powodem jest umiar, a nie całkowita rezygnacja z alkoholu, pomogą mniejsze formaty. Moët & Chandon (czyt. moet e szandą) sprzedaje Brut Impérial (czyt. brut ęperial) w butelce 0,2 l, na mniej więcej dwa kieliszki. Deutz (czyt. dec) ma Brut Classic w półbutelce 0,375 l, na toast we dwoje.
Ice Impérial (czyt. ajs ęperial) domu Moët & Chandon to z kolei szampan pomyślany do picia w dużym kieliszku z kostkami lodu. Ma znacznie więcej cukru niż brut: 45 g/l, tyle co demi-sec (czyt. demi sek). Jeśli w „szampanie bez alkoholu” szukasz przede wszystkim łagodnego, słodszego smaku, zajrzyj do rankingu słodszy szampan: demi-sec, Nectar i Ice.
